روز بیستوهشتم: سال یازدهم روز وفات حضرت خاتم انبیا (صلوات الله و سلامه علیه) است، و روز وفات به اتّفاق همه علما روز دوشنبه بوده، و هنگام وفات شصتوسه سال داشتند. در چهل سالگى مبعوث به رسالت شد، سیزده سال در شهر مکّه مردم را به خداپرستى خواند، در سنّ پنجاهوسه سالگى به مدینه هجرت کرد، و در سال دهم هجرى از دنیا رفت، غسل و حنوطش را امیر المؤمنین عهدهدار بود، و پس از غسل و کفن بر بدن مطهّرش نماز گذارد، آنگه اصحاب دستهدسته و بدون امام بر ان حضرت نماز خواندند، سپس امیر مؤمنان علیه السّلام آن حضرت را در حجره طاهره، در همان نقطهاى که از دنیا رفته بود دفن کرد. از انس بن مالک روایت شده: زمانىکه از دفن پیامبر فارغ شدیم، حضرت فاطمه علیها السّلام به سوى من آمد و گفت: چگونه جانوروان شما همراهى کرد بر چهره پیامبر خدا خاک فرو ریزید، سپس گریست و فرمود:
یَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبّا دَعَاهُ یَا أَبَتَاهْ مِن رَبِّهِ مَا أَدْنَاهُ
📖 معنی:
پدرم، پروردگارت را که تو را فرا خواند پاسخ دادى پدرم، چقدر به پروردگارت نزدیکى
پدرم، پروردگارت را که تو را فرا خواند پاسخ دادى پدرم، چقدر به پروردگارت نزدیکى
چه زیبا سروده شده: اى دو جهان زیر زمین از چهاى خاک نهاى خاکنشین از چهاى
به روایت معتبر، آن بانوى بانوان، مشتى از خاک پاک آن مرقد مطهّر را بر گرفت، و بر دیدگان نهاد و فرمود:
مَا ذَا عَلَى الْمُشْتَمِّ تُرْبَةَ أَحْمَدَ أَنْ لا یَشَمَّ مَدَى الزَّمَانِ غَوَالِیَا
📖 معنی:
بر بوینده خاک احمد چیست؟ اینکه تا پابان زمان عطرها را نبوید
بر بوینده خاک احمد چیست؟ اینکه تا پابان زمان عطرها را نبوید
صُبَّتْ عَلَیَّ مَصَائِبُ لَوْ أَنَّهَا صُبَّتْ عَلَى الْأَیَّامِ صِرْنَ لَیَالِیَا
📖 معنی:
بر من مصائبى فرود آمد که اگر آنها بر روزها آمده بود شب مىشدند
بر من مصائبى فرود آمد که اگر آنها بر روزها آمده بود شب مىشدند
شیخ یوسف شامى در کتاب «درّ العظیم» نقل کرده است که فاطمه زهرا علیها السّلام این اشعار را در مرثیه پدر فرمود:
قُلْ لِلْمُغَیَّبِ تَحْتَ أَطْبَاقِ الثَّرَى إِنْ کُنْتَ تَسْمَعُ صَرْخَتِی وَ نِدَائِیَا
📖 معنی:
به آنکه در زیر تودههاى خاک پنهان شده بگو اگر فریاد و صداى مرا مىشنیدى
به آنکه در زیر تودههاى خاک پنهان شده بگو اگر فریاد و صداى مرا مىشنیدى
صُبَّتْ عَلَیَّ مَصَائِبُ لَوْ أَنَّهَا صُبَّتْ عَلَى الْأَیَّامِ صِرْنَ لَیَالِیَا
📖 معنی:
بر من مصائبى فرو ریخت که اگر آنها بر روزها فرو ریخته بود شب مىشدند
بر من مصائبى فرو ریخت که اگر آنها بر روزها فرو ریخته بود شب مىشدند
قَدْ کُنْتُ ذَاتَ حِمًى بِظِلِّ مُحَمَّدٍ لا أَخْشَ مِنْ ضَیْمٍ وَ کَانَ حِمَیً لِیَا
📖 معنی:
همانا من در سایه محمّد حمایتى داشتم که از ستم نمىترسیدم و او جورکش من بود
همانا من در سایه محمّد حمایتى داشتم که از ستم نمىترسیدم و او جورکش من بود
فَالْیَوْمَ أَخْضَعُ لِلذَّلِیلِ وَ أَتَّقِی ضَیْمِی وَ أَدْفَعُ ظَالِمِی بِرِدَائِیَا
📖 معنی:
اما امروز براى شخص پست تواضع کنم و از ستم بر خود مىپرهیزم و ستمگرم را با جامهام دفع کنم
اما امروز براى شخص پست تواضع کنم و از ستم بر خود مىپرهیزم و ستمگرم را با جامهام دفع کنم
فَإِذَا بَکَتْ قُمْرِیَّةٌ فِی لَیْلِهَا شَجَنا عَلَى غُصْنٍ بَکَیْتُ صَبَاحِیَا
📖 معنی:
اگر قمرى به شبانگاهش گریه کند من در روز از غصّه بر شاخسارى بگریم
اگر قمرى به شبانگاهش گریه کند من در روز از غصّه بر شاخسارى بگریم
فَلَأَجْعَلَنَّ الْحُزْنَ بَعْدَکَ مُونِسِی وَ لَأَجْعَلَنَّ الدَّمْعَ فِیکَ وِشَاحِیَا
📖 معنی:
اندوه را پس از تو مونسم قرار مىدهم و دانههاى اشک را در حجر تو گرد نبندم
اندوه را پس از تو مونسم قرار مىدهم و دانههاى اشک را در حجر تو گرد نبندم
روز آخر ماه: سال دویستوسه به قول شیخ طبرسى و ابن اثیر، شهادت حضرت رضا علیه السّلام به سبب انگور زهرآلود واقع شد. در آن وقت سن مبارکش پنجاهوپنج سال بود، و قبر شریفش در خانه حمید بن قحطبه در قریه سناباد در سرزمین طوس قرار گرفت، که قبر هارون الرشید هم در آن خانه است.
